Oruç kimlere farzdır, kimler tutmayabilir?

Ramazan orucu, İslam'ın beş temel ibadetinden biridir. Kur'an-ı Kerim'de orucun farz kılındığı, hasta veya yolcu olanların tutamadıkları günleri başka günlerde tutacakları bildirilir (Bakara 184). Bu yazıdaki bilgiler Hanefi mezhebine göredir.

Oruç kimlere farzdır?

Ramazan orucu şu şartları taşıyan her Müslümana farzdır:

• Akıllı olmak
• Ergenlik çağına girmiş olmak
• Oruç tutmaya engel bir mazereti bulunmamak

Ergenlik çağına girmemiş çocuklara oruç farz değildir; ancak güçlerine göre oruca alıştırılmaları tavsiye edilir.

Orucu ertelemeyi mubah kılan mazeretler

Aşağıdaki durumlarda oruç tutulmayabilir; tutulamayan günler mazeret ortadan kalkınca kaza edilir:

• Hastalık: Oruç tutmak hastalığı artıracak ya da iyileşmeyi geciktirecekse. Bu durum kişinin tecrübesine veya güvenilir bir doktorun görüşüne dayanmalıdır.
• Yolculuk: Yaklaşık 90 km ve daha uzak bir yere giden yolcu (seferi) oruç tutmayabilir. Zorlanmayacaksa tutması daha iyidir. Seferilik için yolculukta namaz yazısına bakabilirsiniz.
• Hamilelik ve emzirme: Annenin ya da bebeğin sağlığına zarar gelmesinden endişe ediliyorsa.
• Aşırı açlık ve susuzluk: Kişinin hayatı ya da sağlığı tehlikeye girecek kadar.

Kadınların özel hâlleri: Hayız (adet) ve nifas (lohusalık) dönemindeki kadın oruç tutmaz; tutamadığı günleri sonra kaza eder.

Kazanın nasıl tutulacağı için kaza ve kefaret orucu yazısına bakabilirsiniz.

Fidye verenler

İyileşme ümidi olmayan bir hastalığı olanlar ve oruç tutamayacak kadar yaşlı olanlar oruç tutmaz, her gün için fidye verir. Ayrıntı için oruç fidyesi nedir? yazısına, hesaplamak için fidye ve fitre hesaplayıcısına bakabilirsiniz.

Mazereti olanların dikkat etmesi gerekenler

• Mazereti olan kişi Ramazan'a saygı göstererek, oruç tutanların yanında açıkça yiyip içmekten kaçınır.
• Gün içinde mazereti ortadan kalkan kişi (yolculuktan dönen, özel hâli biten), günün kalanını yiyip içmeden geçirir ve o günü sonra kaza eder.
• Ramazan'da bilerek ve mazeretsiz oruç bozmak kefaret gerektirebilir; ayrıntı için orucu bozan ve bozmayan durumlar yazısına bakabilirsiniz.

Kronik bir hastalığınız varsa oruç tutmadan önce doktorunuza, dini hükümle ilgili sorularınız için bulunduğunuz yerin müftülüğüne danışabilirsiniz. Niyetin nasıl yapılacağı için oruç niyeti nasıl yapılır? yazısına bakabilirsiniz.