Orucu bozan ve bozmayan durumlar

Oruç, imsak vaktinden akşam ezanına (iftar) kadar yemek, içmek ve cinsel ilişkiden niyet ederek uzak durmaktır. Ramazan'da en çok merak edilen soru, günlük hayatta yaptığımız işlerin orucu bozup bozmadığıdır. Aşağıdaki açıklamalar Hanefi mezhebine ve Diyanet İşleri Başkanlığı'nın görüşlerine göre özetlenmiştir.

Orucu bozmayan durumlar

• Unutarak yemek veya içmek: Oruçlu olduğunu unutarak yiyen veya içen kişinin orucu bozulmaz. Hatırladığı anda bırakır ve orucuna devam eder.
• Diş fırçalamak: Macun veya su boğaza kaçmadığı sürece orucu bozmaz. Dikkatli olmak için dişleri sahurda ve iftardan sonra fırçalamak daha uygundur.
• Misvak kullanmak, ağzı ve burnu suyla çalkalamak: Su boğaza kaçmadıkça bozmaz.
• Banyo yapmak, duş almak, koku sürünmek: Ağza ve buruna su kaçırmamak şartıyla bozmaz.
• Göz damlası, kulağa ve göze sürülen merhemler: Diyanet'in görüşüne göre bozmaz.
• Kan vermek, tahlil için kan aldırmak: Bozmaz. Halsizlik yapacaksa iftardan sonraya bırakmak önerilir.
• Besleyici olmayan iğne ve aşılar: Bozmaz.
• Kendiliğinden kusmak: İsteğe bağlı olmadan gelen kusma orucu bozmaz.
• Dil altına konan ilaç: Yutulmadığı sürece Diyanet'in görüşüne göre bozmaz.
• Uykuda ihtilam olmak, gusülsüz sabahlamak: Orucu bozmaz; gusül abdesti alınarak gün içindeki namazlar kılınır.

Orucu bozan durumlar

• Bilerek yemek veya içmek: Oruçlu olduğunu bilerek yiyen veya içen kişinin orucu bozulur.
• İlaç yutmak: Hap, şurup gibi ağızdan alınan ilaçlar orucu bozar.
• Sigara içmek: Orucu bozar.
• Besleyici serum: Beslenme amacıyla verilen serum orucu bozar.
• İsteyerek ağız dolusu kusmak: Orucu bozar.
• Abdest alırken boğaza su kaçması: Kasıt olmasa da orucu bozar ve o günün kazası gerekir.
• İmsak vaktinin girdiğini veya güneşin battığını yanlış zannederek yemek: Orucu bozar, kaza gerekir. Vakti sayaçtan veya imsakiyeden kontrol etmek bu yüzden önemlidir.

Kaza ve kefaret farkı

Orucu bozan bir durumda kural olarak o günün kazası, yani Ramazan'dan sonra bir gün oruç tutulması gerekir. Ramazan orucunu meşru bir mazereti olmadan, bilerek yiyip içerek veya cinsel ilişkiyle bozan kişiye ise kazanın yanında kefaret de gerekir. Kefaret, kural olarak 60 gün ara vermeden oruç tutmaktır.

Hangi durumda yalnızca kaza, hangisinde kefaret gerektiği ayrıntılı bir konudur. Emin olmadığınız bir durum için müftülüğe danışın.

Oruç tutmamayı mubah kılan mazeretler

Hastalık, yolculuk, hamilelik ve emzirme gibi mazeretler, oruç tutmanın sağlığa zarar vereceği durumlarda orucu ertelemeye izin verir. Bu günler mazeret ortadan kalkınca kaza edilir. İyileşme ümidi olmayan hastalar ve oruç tutamayacak kadar yaşlı olanlar için fidye hükümleri geçerlidir.