Namaza sonradan yetişen (mesbuk) namazı nasıl tamamlar?

Cemaatle kılınan bir namaza bir veya birkaç rekât geçtikten sonra yetişen kişiye mesbuk denir. Mesbuk, imamla birlikte kıldığı rekâtlardan sonra kaçırdığı rekâtları kendisi tamamlar. Bu yazıdaki bilgiler Hanefi mezhebine göredir.

Hangi rekâta yetişmiş sayılırım?

• İmamı rükûda yakalayan kişi o rekâta yetişmiş sayılır. Bunun için iftitah tekbirini ayakta alıp rükûya gitmeli ve imam rükûdan kalkmadan rükûya yetişmelidir.
• İmam rükûdan doğrulduktan sonra yetişen kişi o rekâtı kaçırmış sayılır; yine de imama hangi hâldeyse o hâlde uyar.
• Son oturuşta imama uyan kişi, cemaat sevabına erişir ve namazın bütün rekâtlarını sonradan kendisi kılar.

Son oturuşta ne okunur?

Mesbuk, imamla birlikte son oturuşta yalnızca Ettehiyyatü okur ve imam selam verinceye kadar bekler. İmam selam verirken selam vermez; "Allahu ekber" diyerek ayağa kalkar ve kaçırdığı rekâtları kılar.

Kaçırılan rekâtlar nasıl kılınır?

Hanefi mezhebinde temel kural şudur: Mesbukun kendi başına kıldığı rekâtlar, okuma (kıraat) bakımından namazın başı, oturuş bakımından namazın sonu sayılır. Yani okunacak sureler ilk rekâtlardaki gibi, oturuşlar ise kalınan yere göre yapılır.

Örnek 1: Öğlenin farzına son rekâtta yetişen

1. İmam selam verince kalkılır. Birinci rekâtta Fatiha ve bir sure okunur, rükû ve secdeden sonra oturulur ve Ettehiyyatü okunur (imamla kılınanla birlikte bu ikinci rekâttır).
2. Kalkılır; ikinci rekâtta yine Fatiha ve bir sure okunur, rükû ve secdeler yapılır, oturulmadan kalkılır.
3. Üçüncü rekâtta yalnızca Fatiha okunur; rükû ve secdelerden sonra son oturuşta dualar okunarak selam verilir.

Örnek 2: Sabah namazının farzına ikinci rekâtta yetişen

İmam selam verince kalkılır; Fatiha ve bir sure okunur, rükû ve secdelerden sonra oturulup dualar okunarak selam verilir.

Namazın rekâtları için namaz nasıl kılınır? yazısına bakabilirsiniz.

Dikkat edilecekler

• İmam sehiv secdesi yaparsa mesbuk da onunla birlikte secde eder, ancak selama katılmaz; sonra kalkıp namazını tamamlar.
• Cuma namazına son oturuşta yetişen kişi namazı cuma olarak, iki rekât tamamlar. Ayrıntı için cuma ve kaza namazı yazısına bakabilirsiniz.
• Seferi bir imamın arkasındaki mukim kişinin durumu için yolculukta namaz yazısına bakabilirsiniz.